Kielce uczczą pamięć ofiar pogromu Żydów sprzed 60 lat
PAP, ML

21 czerwca 2006

Odsłonięciem pomnika upamiętniającego ofiary pogromu chrześcijańską i żydowską modlitwą a także prezentacja książki Instytutu Pamięci Narodowej "Wokół pogromu kieleckiego" [*], uczczona zostanie w Kielcach 60. rocznica wydarzeń z 4 lipca 1946 roku.

Z rąk cywilnych mieszkańców miasta, milicjantów i żołnierzy zginęło wówczas 39 Żydów

"Rocznicowe uroczystosci beda dla kielczan czasem refleksji i kontemplacji, a dla Zydów - zaloby i modlitwy" - zapowiedzial w srode pelnomocnik prezydenta Kielc ds. organizacji obchodów lipcowej rocznicy, prezes Stowarzyszenia im. Jana Karskiego, Bogdan Bialek.

Jak dodal, duchowym przeslaniem dla gospodarzy uroczystosci sa slowa papieza Jana Pawla II, który bedac w Kielcach 3 czerwca 1991 roku powiedzial:
"W lipcu 1946 roku w Kielcach zginelo ze zbrodniczych rak wielu braci Zydów; polecamy ich dusze Bogu. Módlmy sie, by milosc laczyla w naszej ojczyznie i na swiecie ludzi wszystkich narodów, ras, religii i przekonan".

Wedlug rady miasta, pomnik ma byc "przestroga i wolaniem o tolerancje oraz wzajemne zrozumienie miedzy sasiadami".

Ufundowala go amerykanska organizacja rzadowa, zajmujaca sie ochrona amerykanskiego dziedzictwa narodowego za granica, US Commission for The Preservation America's Heritage Abroad.

Na pomniku znajdzie sie m.in. napis:

"4 lipca 1946 roku tlum zaatakowal i zamordowal Zydów.  Wydarzenia te staly sie jedna z przyczyn emigracji ocalalych z zaglady Zydów do Izraela, Stanów  Zjednoczonych Ameryki i innych krajów".

Prezydent Kielc i naczelny rabin Polski maja zasadzic przy pomniku "drzewo pokoju".

Uczestnicy uroczystosci pomodla sie nastepnie na miejscu zbrodni - przed domem przy ul. Planty 7. Stamtad udadza sie na zydowski cmentarz. Nad zbiorowa mogila pomordowanych odczytane zostana ich nazwiska, a takze psalm - po hebrajsku i polsku. Krótka modlitwe poprowadzi naczelny rabin Polski, Michael Schudrich.

Nastepnie uczestnicy obchodów udadza sie z kirkutu do amfiteatru na Kadzielni. Tam przedstawiciele Kielc odczytaja modlitwe, która byla na kartce wlozonej przez papieza Jana Pawla II w szczeline "Sciany Placzu" w Jerozolimie, a Zydzi odprawia jorcajt - zydowska uroczystosc zalobna. Na zakonczenie wystapi jerozolimski chór Kolot Min Hashamayim (Glosy z Niebios) i kantorzy: Benzion Miller, Alberto Mizrahi i Yakov Stark.

W przeddzien tych uroczystosci w Kieleckim Centrum Kultury odbedzie sie wyklad rabina Sachy Pecarica "Slowo Tory - dar Boga". Po nim, 39 wybitnym polskim osobistosciom zostana przekazane spolszczone komplety Tory, dedykowane poszczególnym ofiarom pogromu. Przy tej okazji premier bedzie mial piaty tom tego pierwszego po II wojnie swiatowej polskiego przekladu Piecioksiegu.

24 czerwca zostanie zaprezentowana kielczanom wydana przez Instytut Pamieci Narodowej ksiazka "Wokól pogromu kieleckiego". Udzial w otwartym spotkaniu z czytelnikami zapowiedzieli autorzy i redaktorzy publikacji. Z kolei

na 30 czerwca zaplanowano publiczna debate pt. "Wina i odpowiedzialnosc; czy jestesmy winni i za co odpowiadamy 60 lat po pogromie kieleckim".

Pogrom kielecki, w którym uczestniczyl wzburzony tlum, spowodowala plotka o uwiezieniu przez Zydów chrzescijanskiego chlopca i dokonaniu na nim rytualnego mordu.

Organy scigania przypisaly zbrodnie dwunastu, w wiekszosci przypadkowym, osobom m.in. gospodyni domowej, goncowi, fryzjerowi, szewcowi, woznemu i psychicznie choremu chlopakowi. W pospiesznym, pokazowym procesie, dziewieciu oskarzonych skazano na smierc. Wyroki zostaly wykonane.

W 2005 r. wobec nieznalezienia podstaw do oskarzenia kogokolwiek o udzial w pogromie, sledztwo w tej sprawie umorzyla miejscowa delegatura Oddzialowej Komisji Scigania Zbrodni przeciw Narodowi Polskiemu Instytutu Pamieci Narodowej w Krakowie.

Prezydent Miasta Kielce Wojciech Lubawski oraz prezes Stowarzyszenia im. Jana Karskiego w Kielcach Bogdan Białek mają zaszczyt zaprosić
na uroczyste obchody 60. rocznicy pogromu kieleckiego.
30 czerwca, godz. 17.30
mała scena Kieleckiego Centrum Kultury (plac Moniuszki 2a)

"Wina i odpowiedzialność: czy  jesteśmy winni i za co odpowiadamy. 60 lat po pogromie kieleckim" - debata z udziałem m. in. prof. Barbary Skargi, Mirosława Sawickiego, prof. Stanisława Żaka, ks. prof. Jana Śledzianowskiego, Macieja Kozłowskiego, prok. Krzysztofa Falkiewicza   
Moderatorzy: Paula Sawicka, Bogdan Białek
Organizatorzy: Prezydent Kielc Wojciech Lubawski, Stowarzyszenie im. Jana Karskiego w Kielcach, Stowarzyszenie "Otwarta Rzeczpospolita", Polska Rada Chrześcijan i Żydów

3 lipca, godz, 18.30
mała scena Kieleckiego Centrum Kultury (plac Moniuszki 2a)

"SłowoTory - dar Boga"  - wykład rabina dr Sachy Pecarica.
Przekazanie wybranym osobistościom polskim 39 kompletów spolszczonej Tory dedykowanych poszczególnym ofiarom pogromu kieleckim
Gość - rabin dr Sacha Pecaric
Prowadzenie: Bogdan Białek
Organizatorzy: Stowarzyszenie im. Jana Karskiego, Stowarzyszenie Pardes

4 lipca - główne uroczystości
godz. 16.00 - plac przy ul. Piotrkowskiej, szczyt ulicy Planty

- dźwięk syren alarmowych w mieście
- przywitanie gości
- przemówienie prezydenta Kielc Pana Wojciecha Lubawskiego
- przemówienie Pana Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego lub Jego przedstawiciela
- przemówienie Pani Minister Spraw Zagranicznych Anny Fotygi lub Pana Wicepremiera Ministra Spraw Wewnętrznych Ludwika Dorna
- Przemówienie Pana Piotra Kadlcika - przewodniczącego Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Polsce
- Przemówienie Pana Dawida Pelega -p Ambasadora Izraela w Polsce
- przemówienie Pana Warrena Millera, przewodniczącego US Commission
for The Preservation America's Heritage Abroad  (fundator pomnika)
- odsłonięcie pomnika upamiętniającego ofiary pogromu Pan Prezydent Kielc i Pan Warren Miller
- zasadzenie Drzew Pokoju 

16.35  - przemarsz pod dom przy ulicy Planty 7 - miejsce zbrodni
Modlitwa prowadzona przez przedstawicieli Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów

16. 55 - przemarsz pod pomnik Jana Karskiego, złożenie kwiatów

17. 10 - przemarsz na cmentarz żydowski

17. 40 - cmentarz żydowski, zbiorowa mogiła pomordowanych
Odczytanie nazwisk pomordowanych, krótka modlitwa chrześcijan i Żydów

18. 00 - przejście do Amfiteatru na Kadzielni, bicie dzwonów kościelnych

18. 30 - Amfiteatr Kadzielnia
Modlitwa Jana Pawła II włożona w szczelinę Zachodniego Muru w Jerozolimie (język polski, angielski i hebrajski - czytają: Bogdan Białek, pastor Janusz Daszuta, ks. Paweł Borto)
Jorcajt - żydowska uroczystość żałobna
Czytanie Miszny i komentarz rabina dr Michaela Schudricha
Modlitwy żydowskie - rabin dr Michael Schudrich, kantor Benzion Miller, przedstawiciele rodzin ofiar pogromu
Koncert kantorów: Benzion Miller, Alberto Mizrahi, Yaakov Stark oraz chóru z Jerozolimy "Kolot Min Hashamayim" ("Głosy z niebios")

godz. 20.00 - zakończenie uroczystości