|
Pytania naprawdę trudne
Anna Madeyska
www.znak.org.pl
2 grudnia 2007
Forum Dialogu Między Narodami przygotowało szczególną publikację. Książka "Trudne pytania w dialogu polsko-żydowskim" kataloguje szeroki wachlarz zagadnień i kwestii, z których wiele należy do kategorii takich, które nas nurtują, ale czasem nie wiemy, jak je wyrazić.
Wstępem zaopatrzył ten zbiór Władysław Bartoszewski, którego Czytelnikom Forum przedstawiać nie trzeba, oraz David A. Harris, dyrektor American Jewish Committee.
Dramatyzm poruszanych w tej publikacji zagadnień jest tego rodzaju, że zamiast omówienia wystarczy przytoczyć listę tytułowych "trudnych pytań". Z pewnością każdy znajdzie wśród nich takie, które nurtują go od dawna.
Ich spektrum pokrywa w zasadzie całość zagadnień dialogu Polaków i Żydów, od historycznych źródeł naszych wspólnych problemów, a także kwestie związane z judaizmem i funkcjonowaniem jego wyznawców w innowierczym środowisku, poprzez poważnie obciążone mitem sprawy współczesne - jak restytucja mienia żydowskiego czy niezagasłe wzajemne awersje,włączając w ten zakres także pytania dotyczące Izraela - po perspektywy, może nie najgorsze.
W nawiasie podajemy nazwiska autorów odpowiedzi. Są wśród nich historycy polscy i żydowscy, filozofowie, dziennikarze, dyplomaci, są nauczyciele i działacze polskich i żydowskich organizacji, są rabini i księża. Doprawdy, jest z kim rozmawiać o niełatwych związkach polsko - żydowskich.
WCZORAJ
Skąd się wzięli Żydzi w Polsce? (Israel Gutman) Skąd się wziął antysemityzm w Polsce? (Joanna Tokarska-Bakir) Czy w Polsce były pogromy? (Jerzy Tomaszewski) Ilu Żydów zginęło podczas Holokaustu? (Israel Gutman) Dlaczego Niemcy prześladowali Żydów? (Antony Polonsky) Dlaczego Polacy współpracowali z Niemcami przy prześladowaniach Żydów? (Israel Gutman) Jak Polacy zachowywali się w okresie Holokaustu? (Władysław Bartoszewski) Jak to możliwe, że Polacy zgodzili się na budowę gett i obozów koncentracyjnych w swoim sąsiedztwie? (Władysław Bartoszewski) Czy w czasie drugiej wojny światowej Polacy organizowali pogromy antyżydowskie? (Tomasz Szarota)Co naprawdę wydarzyło się w Jedwabnem? (Leon Kieres) Czy ktokolwiek w Polsce ratował Żydów w czasie Zagłady? (Maciej Kozłowski) Dlaczego Żydzi podczas okupacji nie walczyli z Niemcami? (Feliks Tych) Czy można było uniknąć Zagłady? (Michael Berenbaum) Dlaczego w Polsce po wojnie mordowano Żydów? (Andrzej Paczkowski) Ilu Żydów było funkcjonariuszami Urzędu Bezpieczeństwa w latach 40. i 50. XX wieku? (Andrzej Paczkowski) Dlaczego w 1968 roku wyrzucono Żydów z Polski? (Dariusz Stola)
DZIŚ
Pamięć i wiedza o Holokauście:
Czego uczy się w polskich szkołach o Holokauście? (Robert Szuchta i Piotr Trojański) Co Polacy wiedzą o antyżydowskich ekscesach w czasie wojny? (Anna Bikont) Czego uczą się izraelscy uczniowie o drugiej wojnie światowej i Holokauście? (Aleks Dancyg i Yaron Karol Becker) Czy Polacy odwiedzają miejsca Zagłady i co wtedy czują? (Krystyna Oleksy) Co czują Polacy mieszkający w miejscach, gdzie wymordowano setki tysięcy ludzi?(Stefan Wilkanowicz) Dlaczego Żydzi oskarżają Polaków o udział w Zagładzie? (Laurence Weinbaum) Czy są w Polsce ludzie, którzy zaprzeczają Zagładzie Żydów? (Władysław Bartoszewski) Czy Polakom przeszkadza, że stawia się pomniki upamiętniające Zagładę? (Elżbieta Isakiewicz) Co Żydzi, którzy wyjechali z Polski, myślą o niej? (Miriam Akania)
Współczesna Polska a Żydzi:
Jakie są stosunki między Polakami i Żydami z zagranicy? (Andrzej Folwarczny) Czy Polacy są antysemitami? (Ireneusz Krzemiński) Dlaczego na murach polskich miast jest tak wiele antysemickich napisów i symboli? (Marcin Kornak) Czy polska młodzież walczy z antysemityzmem? (Zuzanna Radzik) Jaki jest stosunek Polski i Polaków do Izraela? (David Peleg) Co Izraelczycy myślą o współczesnej Polsce i Polakach? (Maciej Kozłowski)
Obecność Żydów w dzisiejszej Polsce:
Czy w Polsce żyją jeszcze Żydzi? (Helena Datner) Czy niebezpiecznie jest być Żydem w Polsce? (Konstanty Gebert) Czy Polacy i Żydzi utrzymują kontakty towarzyskie? (Stanisław Krajewski) Czy Żydzi chcą odzyskać swoje majątki w Polsce? (Stanisław Krajewski) Czy Żydzi są lojalni wobec państw, w których żyją, czy wobec Izraela? (Michał Bilewicz) Jak Żydzi mogą żyć w kraju, w którym wymordowano ich przodków? (Konstanty Gebert)
Współczesny Izrael:
Co leży u podłoża okrutnego konfliktu izraelsko-palestyńskiego? (Shlomo Avineri) Czy w Izraelu przestrzega się praw człowieka? (Nili Cohen) Dlaczego Izrael ostrzeliwuje palestyńskie dzielnice ludności cywilnej? (Roman Frister) Dlaczego Izrael buduje mur? (Roman Frister) Jaka jest różnica między krytyką Izraela a antysemityzmem? (Andrew Baker)
Judaizm i kultura żydowska:
Skąd się wywodzi religia żydowska? (Steven Bayme) Jaki ma sens obrzezanie, noszenie jarmułki, pejsów? (Michael Schudrich) Dlaczego Żydzi nie uznają Chrystusa za Mesjasza? (John T. Pawlikowski) Jaka jest rola kobiet w judaizmie? (Naomi Harris Rosenblatt) Czy Żydzi to tylko wyznanie? (David M. Gordis)
JUTRO
Czy przyjaźń Polski i Izraela jest w naszym wspólnym interesie? (Maciej Kozłowski) Czy Żydzi zaakceptują istnienie państwa palestyńskiego? (Roman Frister) Jakie będą stosunki Polaków i Żydów w przyszłości? (Leszek Kołakowski)
Anna Madeyska
praca zbiorowa, Trudne pytania w dialogu polsko - żydowskim, wyd. Jacek Santorski & Co, Warszawa 2006
|
